Praten over hechting met ouders en het jonge kind: ingewikkeld?

23 februari 2021

De meeste professionals zijn via lezingen, congressen en vakliteratuur vertrouwd geraakt met termen waarmee doorgaans een hechtingsrelatie tussen ouders en kind in kaart wordt gebracht: sensitiviteit, responsiviteit, comfortzone, veilig of onveilige hechting, containment om maar enkele te noemen. Maar zijn dit ook de woorden waarmee we met ouders en hun jonge kind kunnen praten over hun band met elkaar? Het antwoord daarop is nee.

De wetenschap en de praktijk van de jeugd(gezondheids)zorg staan op dit vlak ver uit elkaar. De professional op de werkvloer zal eigen woorden moeten vinden om met gezinnen te spreken als geconstateerd wordt dat er meer aandacht en zorg nodig is om een onveilige ouder-kind relatie ten positieve te keren. Maar bij het vinden van de juiste woorden kampt de professional met een aantal problemen.

Ten eerste moet worden voorkomen dat de professional beschuldigend is naar de ouders. De band met hun kind bespreekbaar maken in termen van onveiligheid is voor ouders kwetsbaar en de kans is groot dat ouders direct afhaken. Alle ouders zetten zich immers naar beste kunnen in voor hun kind, ook al voelen ze dat de roze wolk er niet is. Dat ze nog niet over de zware bevalling heen zijn gekomen of dat herinneringen of negatieve bagage uit hun jeugd hen parten speelt. Maar hoe maak je de ouder-kind band bespreekbaar zonder beschuldigend te zijn?

Ten tweede moet worden voorkomen dat de professional de ‘betere ouder’ is, degene die kijkt, oordeelt, wikt en weegt en de (negatieve) bevindingen ter sprake brengt. Er zal een ongewenste afstand ontstaan tussen ouders en professional. Ouders voelen zich dan mogelijk onvoldoende gerespecteerd. De professional wil ouders weliswaar helpen maar stelt zich onbedoeld toch op als de ‘beterweter’ en gaat daardoor uit verbinding met de ouders. Maar wat is dan een betere insteek?

De ouder-kind band bespreekbaar maken stelt de professional in de jeugd(gezondheids)zorg dus nogal voor een aantal uitdagingen.

Allereerst zal deze een verbindende grondhouding mogen ontwikkelen, van waaruit de professional zelf de verbinding met ouders en het jonge kind kan leggen: een medemenselijke grondhouding. Dirk de Wachter zegt hierover: “De ander (de ouder) dat ben jij”.

Van daaruit kunnen ook -met ondersteunende methodieken- ouders en kind met elkaar opnieuw verbonden worden. Een verbindende grondhouding, waardoor klachten van ouders en kinderen gezien kunnen worden als voortkomend uit een kink in een moeizame ouder- kind band. Klachten niet zozeer als individuele symptomen opvatten maar eerder als reactie op verbindings-blokkades. Zo wordt niet het kind met al zijn fysieke -en gedragskenmerken onderwerp van gesprek, noch de onmachtige ouder, maar vooral de ouder-kindrelatie zelf. Zo wordt de ouder-kind relatie de cliënt. Uit een verbindende grondhouding kunnen ook de woorden voortkomen waarmee met ouders en kind hun onderlinge band besproken kan worden. Je spreekt dan bijvoorbeeld niet over sensitiviteit of responsiviteit, maar over: aansluiten. “Lukt het je al wel/ nog niet om aan te sluiten bij je kindje?” Naast het woord aansluiten is het Stichting Kinderleven gelukt om voor de meeste wetenschappelijke hechtingsbegrippen praktijkwoorden te vinden waarmee op gelijkwaardig niveau met ouders gesproken kan worden over de verbinding met hun kind. Binnen enkele GGD- regio’s zijn een aantal van deze woorden/ begrippen standaard ingevoerd in het kinddossier, zodat met dezelfde woorden ouders en kind over jaren gevolgd kunnen worden. Het zijn woorden die geen schuldgevoelens oproepen bij ouders. Het zijn geen zogenaamde diagnostische woorden die voortkomen uit het deskundige denk en werkmodel zoals dit gangbaar is in de medische wereld, maar uit het zgn. dynamische denk- en werkmodel. Ze brengen als vanzelfsprekend een gelijkwaardige medemenselijke grondhouding van de professional met zich mee.

In het boek: ‘Eerste hulp bij hechting’ wordt de hierboven genoemde grondhouding van de professional verder uitgewerkt. Ook op de zogenaamde hechtings- en verbindingstaal wordt uitgebreid ingegaan. Stichting Kinderleven helpt professionals bij het ontwikkelen van een hechtingsgrondhouding en het gebruik van verbindingstaal binnen de diverse cursussen in hun aanbod.

Drs. Paulien Kuipers

GZ-psycholoog/ kinder-en jeugdpsycholoog NIP Founder Stichting Kinderleven www.stichtingkinderleven.nl info@stichtingkinderleven.nl

Ervaringen

Net even dat extra steuntje!

"Naar mijn dochter toe kan ik duidelijker communiceren. Onze band is nog hechter geworden. Ook mijzelf heb ik betere leren kennen hierin. Ik (probeer) op de juiste manier te reageren op haar gedrag. Kijken en luisteren. Met de juiste ondersteuning, opdrachten en gesprekken zijn mijn dochter en ik al heel ver gekomen. Dank je wel. Soms heb je net even dat extra steuntje nodig. Ik raad het zeker aan. Nogmaals MERCI!"

Moeder van een kindje van 3 jaar.

Van harte aanbevolen!

Ik ben via het consultatiebureau bij Kinderleven terecht gekomen. Samen met mijn zoontje hebben we een aantal hele fijne, leerzame sessies gehad bij Kinderleven. Het heeft me heel veel inzichten gebracht over de opvoeding en wat er in kinderen kan spelen. Vooral dat eerlijkheid zo belangrijk is. We zijn beide heel dankbaar en we staan veel rustiger en stabieler in het leven. Ik wil het alle ouders aanraden! 

Moeder van een kindje van 3 jaar.

Fijn om iemand naast ons te hebben

Onze dochter had moeite met zowel inslapen als doorslapen. Ze viel alleen in onze armen in slaap. We moesten met haar op schoot soms wel tot 1,5 uur rondlopen om haar in slaap te krijgen. Wanneer we haar in bed legden werd ze vaak weer wakker en konden we weer van vooraf aan beginnen. Dit heeft bijna een jaar lang gespeeld. Intussen hebben we 2 keer hulp gekregen dat alleen gebaseerd was op gesprekken, zonder resultaat. Daarom hadden wij onze twijfels toen we terecht kwamen bij Kinderleven. Toch hebben we het een kans gegeven. En dit keer met goed resultaat! Het was fijn om iemand naast ons te hebben die ons ondersteunde echt op het moment zelf. Vaak waren dit (kleine) tips die grote veranderingen hebben gebracht.We hebben de begeleiding zeer prettig ervaren. Onze slaapcoach was erg betrokken, meedenkend en duidelijk. Echt begeleiding op maat!

Voor alle ouders die twijfelen aan een slaapcoach/thuisbegeleidster: geef het een kans en gewoon doen, jullie zullen er zeker baat bij hebben! 

Ouders van een dochtertje van 1,5 jaar

Structuur en rust terug gekregen

Via het premature nazorg bureau in contact gekomen met Kinderleven. Onze tweeling werd na een moeizame zwangerschap met 28 weken geboren. Een onstuimige, ingrijpende en zorgelijke tijd volgde. Kinderleven hielp ons om weer meer structuur en rust terug te krijgen in ons leven als gezin en bood ondersteuning bij het verwerkingsproces na deze moeilijke periode. Professionaliteit, integriteit en vertrouwen staan voorop. Alles wordt goed overlegd en op elkaar afgestemd. Er is aandacht voor het hele gezin. We hebben zowel de sessies bij Kinderleven zelf als de coaching in de thuissituatie als enorm prettig ervaren. 

Ouders van een tweeling. 

Waarom Kinderleven?

Redenen waarom onze cliënten kiezen voor ons:

N

Deskundig en betrouwbaar.

N

Open in contact en zonder oordeel.

N

Direct naar de kern van de problematiek.

N

Snelle verbetering merkbaar.

N

Hele gezin betrokken.

Voor Kind en Ouder

Voor Verwijzers

Voor Professionals

Voor professionals

Aanmelden

Behandelingen

Blog

Opleidingen

Agenda

Webshop